Ergenlik Döneminde Çocuğunuz Sizinle Konuşmuyor mu? Ebeveynler Ne Yapmalı?
“Çocuğum artık benimle hiçbir şey paylaşmıyor.”
“Ne sorsam odasına gidiyor.”
“Eskiden her şeyi anlatırdı, şimdi benimle konuşmak istemiyor.”
Ergenlik döneminde çocuğunuzun sizinle daha az konuşmaya başlaması, ebeveynler için kaygı verici olabilir. Ancak ergenlik; bağımsızlaşma, kendi kimliğini keşfetme ve ebeveynlerden psikolojik olarak ayrışma ihtiyacının arttığı önemli bir gelişim dönemidir.
Bu nedenle çocuğunuzun daha fazla özel alan istemesi veya bazı konuları sizinle paylaşmak istememesi her zaman bir problem olduğu anlamına gelmez.
Asıl önemli olan, bağımsızlaşma ihtiyacı ile ilişkiden uzaklaşma arasındaki farkı görebilmektir.
Ergenlik döneminde çocuklar neden daha az konuşabilir?
Ergenlik döneminde arkadaşlıklar, okul hayatı, bedenindeki değişimler, gelecek planları ve “Ben kimim?” sorusu daha fazla önem kazanmaya başlar.
Çocuğunuz bazı yaşantılarını önce kendi içinde anlamlandırmak isteyebilir. Her soruya cevap vermek istememesi ya da bazı konuları paylaşmaması, mutlaka sizinle ilişkisinin kötü olduğu anlamına gelmez.
Ancak ebeveynin iletişim biçimi de çocuğun konuşma isteğini etkileyebilir.
Çocuğunuz konuştuğunda hemen çözüm üretmeyin
Ebeveyn olarak çocuğunuzun bir sorun yaşadığını gördüğünüzde hemen çözüm bulmak istemeniz oldukça doğal.
Fakat bazen çocuğun ihtiyacı çözüm değil, önce anlaşılmaktır.
“Bunda üzülecek ne var?”
“Sen de öyle yapmasaydın.”
“Boş ver, geçer.”
“Ben sana demiştim.”
gibi cümleler iyi niyetle söylense bile çocuğun yaşadığı duygunun küçümsendiğini hissetmesine neden olabilir.
Bunun yerine;
“Bunun seni zorladığını fark ediyorum.”
“İstersen anlatabilirsin, seni dinliyorum.”
“Şu an çözüm mü istersin, yoksa sadece dinlememi mi?”
“Hazır olduğunda konuşabiliriz.”
gibi ifadeler iletişim için daha güvenli bir alan oluşturabilir.
Sürekli soru sormak iletişimi artırmayabilir
Çocuğunuzun hayatında neler olduğunu merak etmeniz çok doğal. Ancak özellikle ergenlik döneminde peş peşe gelen sorular, çocuğun kendisini sorgulanıyor gibi hissetmesine neden olabilir.
“Bugün neredeydin?”
“Kim vardı?”
“Ne yaptınız?”
“Niye geç kaldın?”
“Telefonunda kimle konuşuyordun?”
gibi soruların sürekli tekrarlanması zamanla iletişimden kaçınmayı artırabilir.
Bazen birlikte yemek yemek, yürüyüşe çıkmak, arabada yolculuk etmek veya günlük bir işi birlikte yapmak gibi doğal anlar, konuşmak için daha uygun bir alan oluşturabilir.
Çocuğunuzun özel alanına saygı duymak neden önemli?
Ergenlik döneminde çocukların kendi alanlarına ve mahremiyetlerine duydukları ihtiyaç artar.
Bu, ebeveynin çocuğunun hayatından tamamen çekilmesi gerektiği anlamına gelmez.
Amaç; kontrol etmek ile rehberlik etmek, sınır koymak ile alan tanımak arasında bir denge kurabilmektir.
Çocuğunuzun her düşüncesini bilmek yerine, ihtiyaç duyduğunda size ulaşabileceğini bilmesi daha önemli olabilir.
Peki ne zaman dikkat etmek gerekir?
Her içe kapanma veya iletişim azalması psikolojik bir sorun değildir. Ancak davranış değişikliği belirgin, uzun süreli ve günlük yaşamı etkileyen bir hale geldiyse daha yakından değerlendirmek gerekir.
Özellikle;
arkadaşlarından belirgin şekilde uzaklaşma,
okula gitmek istememe veya okul işlevselliğinde belirgin değişiklik,
yoğun ve sürekli öfke,
uyku veya yeme düzeninde belirgin değişiklik,
daha önce keyif aldığı şeylere ilgisini kaybetme,
uzun süren mutsuzluk veya umutsuzluk,
kendisiyle ilgili yoğun olumsuz ifadeler,
kendine zarar verme ile ilgili ifadeler veya davranışlar
gibi durumlarda profesyonel destek düşünülmelidir.
Çocuğunuzun sizinle konuşmasını istiyorsanız...
Ergenlik döneminde iletişimi güçlendirmek, çocuğunuzdan sürekli bilgi almaya çalışmakla değil; onun konuştuğunda nasıl karşılanacağını güvenli hale getirmekle başlar.
Her sorununu çözemeyebilirsiniz. Her yaşantısını bilemeyebilirsiniz. Ancak onu yargılamadan dinlemeye hazır olduğunuzu gösterebilirsiniz.
Çünkü bazen çocuğun ihtiyacı daha fazla soru değil, konuşmak istediğinde karşısında onu dinleyecek birinin olduğunu bilmektir.
Alesta’da ergenlerle psikolojik danışma
Özel Alesta Psikolojik Danışmanlık Merkezi’nde ergenlerle; sınav kaygısı, akademik süreçler, özgüven, sosyal ilişkiler, aile içi iletişim, stres, kaygı ve ergenlik dönemindeki değişimlere uyum gibi farklı konular üzerine psikolojik danışma çalışmaları yürütülmektedir.
Süreç, çocuğun gelişimsel özellikleri ve ihtiyaçları doğrultusunda ele alınırken gerektiğinde ebeveynlerle de görüşmeler gerçekleştirilerek aileye yönelik rehberlik sağlanır.
